Društvo YSLAJDER

PROZOR U PROŠLOST: SEDAM DECENIJA ISTORIJSKOG ARHIVA

istorijski-arhiv
Čitaonica Istorijskog arhiva Zrenjanin

Ovih dana na glavnom gradskom trgu postavljena je izložba pod nazivom „Riznica našeg pamćena“, koja u kratkim crtama predstavlja jednu od najznačajnijih ustanova kulture u našem gradu – Istorijski arhiv Zrenjanin.

 

istorijski-arhiv
Izložbeni salon

 

Izložba je postavljena povodom obeležavanja jubileja Arhiva – 70 godina od početka rada, jer je ova renomirana kulturna ustanova počela sa radom 1. avgusta 1947. godine.

 

Ne mnogo poznat i eksponiran široj javnosti, Arhiv od pedesetih godina živi i radi u levom krilu Gradske kuće, u kojoj stručni arhivski radnici sređuju i obrađuju arhivska dokumenta, kako bi omogućili njihovo korišćenje za različite potrebe građana ne samo našeg grada, nego i Srednjobanatskog okruga za čije je čuvanje i nadzor zadužen naš Arhiv.

 

Dokumenta koja se čuvaju u Arhivu izuzetno su važna i značajna, jer samo ona mogu da ispričaju istinitu i pravu priču o našem gradu, Banatu, Vojvodini. Svaka značajna i ozbiljna knjiga, bez obzira koji segment života obrađuje – od kulture i sporta, do politike, prosvete, uprave, saobraćaja, industrije, morala bi svoje početke ili istorijski deo da utemelji na arhivskim dokumentima, kao verodostojnim i istinitim svedocima prošlosti.

 

istorijski-arhiv
Depoi Arhiva za čuvanje dokumenata

 

Verodostojnost arhivskih dokumenata, kojih ima oko četiri hiljade metara, a koja datiraju od 1746. do 2006. dopunjuje bogat bibliotečki fond kao i najstarije novine i časopisi koji su izlazili u našem gradu od 1851. pa do poslednjeg lista „Zrenjanin“, koji se uredno odlaže, čuva i povezuje u Arhivu.

 

Jezici na kojima su dokumenta nastala svedoče o državnim i političkim promenama koje su se događale na ovim prostorima, pa su dokumenta na latinskom, nemačkom, mađarskom i srpskom jeziku.

 

Najznačajnija dokumenta u Istorijskom arhivu Zrenjanin su ona koja se odnose na sam grad, jer su u kontinuitetu sačuvana od 1765. do 2006. godine.

 

Dokumenta su svrstana u četiri najznačajnija fonda – Magistrat grada Velikog Bečkereka od 1769. do 1918. godine, Gradsko poglavarstvo Petrovgrad od 1918. do 1941, „Birgermaesteramt“ Gross Bechkerek od 1941. do 1944. i Gradska uprava Zrenjanin od 1944. do 2006. godine

 

U Arhivu se čuvaju i najstarija dokumenta sa ovih prostora, to su povelje i privilegije koje je naš grad dobijao od austrijskih careva, od 1769. do 1847. godine, kako bi se ekonomski snažio i razvijao. Pored značaja koji su ove povelje i privilegije imale za naš grad, one su estetski i likovno veoma lepo urađene, pisane krasnopisom na pergamentu, sa visećim voštanim pečatima. Kako bi javnosti prezentovao ova izuzetno lepa i značajna dokumenta, Arhiv je 2012. godine priredio izložbu pod nazivom „Iz carskog grada Beča Velikom Bečkereku“.

 

istorijski-arhiv
Čitaonica Arhiva

 

Pored toga, Istorijski arhiv u Zrenjaninu čuva veliku zbirku crkvenih matičnih knjiga, kako gradskih tako i iz naseljenih mesta, i to od 1746. do 1907. godine.

 

I veliki broj drugih dokumenta koji se odnose na upravu, sudstvo, industrijska preduzeća, prosvetu, kulturu, privatne firme, čuvaju se u ovoj renomiranoj ustanovi kulture, iz kojih se mogu dobiti valindni podaci za različite potrebe naših sugrađana.

 

Vredno je napomenuti da od 2007. godine Arhiv ima svoj izložbeni salon u kojem, putem izložbi, izlaže svoja najznačajnija dokumenta, ali predstavlja i gostujuće izložbe drugih, pa i stranih ustanova kulture.

 

Za svoj uspešan, stručni rad i doprinos razvoju arhivske struke, Istorijski arhiv Zrenjanin je 2007. godine dobio priznanje „Zlatna arhiva“ koju dodeljuje fondacija Aleksandar Arnautović u saradnji sa Arhivom Srbije, kao centralnim republičkim arhivom.

 

Nada Boroš

Podeli članak
sinovoz
FAM